Ирон аивадыл аудæт куырдадз
Нæ республикæйы цы аивадон профессионалон ахуырадон артдзæстытæ ис, уыдоны ‘хсæн зынгæ-уынгæ бынат ахсы Культурæйы республикон колледж. Йæ сæргъы лæууы, фæлтæрдджын æмæ фендджын ахуыргæнджытæн æмæ курдиатджын фæсивæдæн арæхстджын разамынд дæтты культурологон наукæты кандидат, Цæгат Ирыстон-Аланийы æмæ Уæрæсейы Федерацийы культурæйы сгуыхт кусæг Æлбегаты-Цехъоты Ларисæ. Ам ахуыр кæны бонзонгæ æмæ уæздан кæстæртæ, ирондзинадыл æнувыд æмæ æгъдауджын, курдиатджын фæсивæд.
Дзæуджыхъæу æмæ нæ республикæйы ахæм бæрæгбон нæ вæййы, æмæ дзы Культурæйы колледжы студенттæ æмæ ахуыргæнджытæ сæ рæсугъд аивад кæм нæ равдисынц.
Колледжы студенттæн ам ис æппæт фадæттæ дæр, цæмæй кусой сæ зонд, удварн æмæ курдиаты рæзтыл. Ис дзы театралон, адæмон музыкалон инструментты, библиотекæйы куыстыл, дзыллон-культурон куысты, хореографийы æмæ æндæр культурон рухсадон дæсныйæдтыл ахуыры хайæдтæ.
Культурæйы колледжы студенттæ иудадзыгдæр фæархайынц нæ республикæйы, Уæрæсе æмæ дунеон сфæлдыстадон конкурсты æмæ фестивальты. Алкæддæр дзы свæййынц уæлахиздзаутæ æмæ сæрмагонд хæрзиуджыты аккаг.
Культурæйы колледж каст цы студенттæ фæвæййынц, уыдон дарддæр уæлдæр ахуырад райсынмæ ацæуынц Краснодар æмæ Мæскуыйы культурæйы æмæ Кæсæг -Балхъары Цæгат Кавказаг аивады институттæм, Мæскуы, Ростов æмæ Одессæйы театралон æмæ музыкалон уæлдæр ахуырадон артдзæстытæм. Æнтыстджынæй кусынц Дзæуджыхъæу æмæ нæ республикæйы районты æмæ хъæуты аивады артдзæстыты.
Культурæйы республикон колледжы алы рæстæджыты куыстой национ культурæ æмæ аивады зындгонд дæснытæ: Æлборты Феликс, Котолиты Мария, Гæздæнты Булат, Реуазты Симæ, Мамыкъаты Людмилæ, Темыраты Давид, Бекъойты Розæ...
Абон сын сæ фарн дарддæр рæсугъдæй кæстæрты зæрдæты тауынц Газайты Зоя, Тедеты Руслан, Хъаныхъуаты Тамерлан, Дзуццаты Сослан, Бокоты Виктория, Цæгæраты Руслан, Суанты Валери...
Колледжы йæ рухстауæн архайд аивады цы фæлтæрдджын кусджытæ кодтой æмæ кæнынц, уыдон ам, фæсивæды ахуыр кæнынæй уæлдай ма, уыциу рæстæг кусынц Дзæуджыхъæуы æмæ нæ республикæйы хореографион, театралон æмæ вокалон æмæ инструменталон къордты.
Æрæджы нæм газет «Слово»-йы редакцийы уазæгуаты уыдысты Культурæйы республикон колледжы адæмон инструментты хайады ахуыргæнæг, дæсны æмæ арæхстджын музыкант, Цæгат Ирыстоны паддзахадон филармонийы адæмон национ инструментты оркестр «Ирыстон»-ы (йæ сæргълæууæг - Ходы Олег) артисткæ Зæнджиаты Тамарæ æмæ йæ ахуыргæнинæгтæ, адæмон инструментты хайады студенттæ Баситы Кæринæ, Томайты Алик æмæ Тайсауты Алан.
Уазджытимæ ныхас кодта ацы рæнхъыты автор. Нæ ныхас фыст цыд видеокамерæмæ дæр. Уый тыххæй бузныг зæгъæм информацион агентад «Иринформ»-ы разамынд æмæ кусджытæн. Нæ зæрдиаг ныхасы рæстæг Тамарæ, Кæринæ, Алик æмæ Алан бæлвырд радзырдтой се сфæлдыстадон фæндæгты æмæ царды аивадмæ æмæ ‘хсæнады ивддзинæдтæм сæ ахастыты æмæ 2024-æм азы се сфæлдыстадон æнтыстыты æмæ дарддæры нысанты æмæ хъуыдыты тыххæй.
Курдиатджын музыкант Зæнджиаты Тамарæ райдайæн музыкалон ахуырад райста Рахизфарсы районы горæт Беслæны Сывæллæтты музыкалон скъолайы. Астæуккаг æмæ аивадон скъолатæ каст куы фæци, уæд дарддæр ахуыр кæнынмæ бацыд Дзæуджыхъæуы Гергиты Валерийы номыл аивæдты колледжмæ адæмон инструментты хайадмæ. Йæ ахуыргæнæг уыд дæсны музыкант, Цæгат Ирыстоны культурæйы сгуыхт кусæг Гæдзаццаты Аллæ. Колледж каст фæуыны фæстæ Тамарæ ахуыргæнæгæй куыста Беслæны иумæйаг-ахуырадон скъолайы. Уый фæстæ бацыд ахуырмæ ЦИПУ-мæ, дарддæр та - Цæгат Кавказы аивæдты паддзахадон институтмæ Налцычы æмæ сæ иууылдæр каст фæцис сырх дипломтимæ. Тамарæ у бирæнымæц музыкалон конкурсты лауреат. Стыр бузныг у Хуыбиаты Маирбегæй, уыцы рæстæджы Беслæны мэрæй, фæндыр ын чи балæвар кодта, уымæй.
Ныр къорд азы кусы Культурæйы рес-публикон колледжы ахуыргæнæгæй. Ахуыр кæны студентты ирон фæндырыл профессионалон цагъдыл. Куыд æй æххæст кæны, уымæн æвдисæн йæ ахуыргæнинæгтæ Томайты Алик, Баситы Кæринæ æмæ Тайсауты Аланы æнтыстытæ.
Нæ республикæйы аивадуарзджытæн зонгæ æмæ уарзон у рагæй дæр Томайты Артуры фырт Алыксандры музыкалон сфæлдыстадон æрмдзæф. Цыппар азы дæр ыл нæма цыд, фæндырæй хорз дæр нæма зынд, афтæмæй ацы музыкалон инструментыл цæгъдын райдыдта арæхстджын æмæ дæсныйæ. Куыддæр-иу фæндыры цагъд, зарæг фехъуыста, афтæ-иу æй фæндырæй уайтагъд «ацахста». Фыййаджыбылаг æвзонг музыканты музыкалон курдиат цин æмæ æхсызгондзинад хаста æмæ хæссы кæддæриддæр сæ хъæуы цæрджытæн, хиуæттæн æмæ Ирыстоны мингай аивадуарзджытæн. Астæуккаг скъолайы ахуыргæнгæйæ, профессионалон музыкалон зонындзинæдтæ иста Культурæйы министрады Сывæллæтты аивæдты скъолайы. Йæ ахуыргæнæг уыд нæ республикæйы культурæйы сгуыхт кусæг Майрæмыхъуаты Фатимæ.
Скъолайы йæ ахуыры рæстæг дæр Алыксандр уыд республикон музыкалон сфæлдыстадон конкурсты æмæ аивадон изæрты иудадзыгон архайæг. Йæ курдиат æмæ зæрдæргъæвддзинады рæзтæн хорз аргъ кодтой æмæ кæнынц номдзыд фæндырдзæгъдджытæ: Гæздæнты Булат, Мыстулаты Иринæ, Золойты Беллæ, Дзуццаты Сослан, Хуытыгаты Маринæ. Æвзонг музыкантæн, цæмæй сценæмæ аивдæрæй цæуын йæ бон уа, уый тыххæй йын ирон цухъхъа бахуыдта, номдзыд æрмдæсны æмæ хуыйæг Годжыцаты Изольдæ, хорз материалон æххуыс ын кодтой алкæддæр нæ республикæйы раздæры разамонджытæ Мамсыраты Таймураз æмæ Битарты Вячеслав. Йе ‘рмдзæф æмæ сфæлдыстадон конкурсты фидар кодта Алыксандрæн йе ‘взонгæй фæстæмæ. Архайдта республикон æмæ æппæтуæрæсеон конкурсты æмæ фестивальты.
Колледжы ахуыры рæстæг дæр Томайты Алыксандр йæхи фæзминагæй æвдисы ахуыры æмæ æхсæнадон царды. У уæздан, сæрæн, хистæрæн аргъгæнæг, хъæлдзæг æмæ цыргъзонд лæппу. Ацы аз йæ къухы стыр æнтыстытæ бафтыд Æппæтуæрæсеон æмæ республикон конкурсы архайгæйæ. Бетъырбухы паддзахадон филармонийы нæ бæстæйы адæмон музыкалон инструментты фæсивæдон оркестрæн цы стыр концерттæ вæййы, уыдоны цалдæры Алыксандр архайдта, куыд солист. Ирон фæндыры музыкалон гæнæнтæ дзы равдыста мингай аивадуарзджытæн. Уæдæ Мæскуыйы Кремылы залы дæр ын йæ фæндыры зæлтæм æрыхъуыстой Æппæтуæрæсеон фестиваль «Виват, баян»-ы саразджытæ æмæ жюрийы уæнгтæ.
Культурæйы республикон колледжы цыппæрæм курсы ахуыр кæны Баситы Каринæ. Æрыдоны сывæллæтты аивæдты скъолайы та йæ ахуыргæнæг уыди Абойты Хетæг. Йе ‘взонгæй бауарзта ирон фæндырдзагъды аивад. Ацы музыкалон уадынгарзæй æмхуызон дæсны æмæ арæхстджынæй цæгъды дунеон, уырыссаг, адæмон æмæ ирон профессионалон композиторты уацмыстæ. Йæ зæрдæмæ фылдæр-фылдæр цæуы Петр Чайковскийы æмæ Гæбæраты Ильяйы музыкæ. Иу æмæ дыууæ хатты Каринæ дæр нæ архайдта республикон конкурсты æмæ фестивальты, нæ бæстæйы фæсивæдон сфæлдыстадон ерысты. Алкæддæр дзыиу бацахста уæлахиздзауы бынæттæ.
Ныридæгæн Томайты Алыксандр æмæ Баситы Каринæ сæхи цæттæ кæнынц паддзахадон фæлварæнтæм. Нæ зæрдæ сын зæгъы æнтыстытæ ахуыры, сфæлдыстад æмæ царды фæндæгтыл.
Культурæйы республикон колледжы дыккаг аз ахуыр кæны Тайсауты Алан. Йæ удыхъæдмæ гæсгæ у æфсармджын æмæ уæздан лæппу. Йæ сабибонтæй фæстæмæ бауарзта ирон фæндыр. Фондз азы йыл цыд, афтæмæй телеуынынадæй федта номдзыд музыкант Гæздæнты Булат «Ханты цагъд» фæндырæй куыд зæрдæмæхъаргæ цæгъды, уый. Уый фæстæ Алан йæ ныййарджытæн загъта, цæмæй йын фæндыр балхæной. Сæ кæстæры фæндыл сразы сты Аланы хистæртæ. Афтæмæй райдыта Алан ахуыр кæнын Сывæллæтты музыкалон скъолайы. Ирон фæндыры сусæгдзинæдтæ йын профессионалон музыкалон уагыл бæстон амонын райдыта дæсны музыкант, Цæгат Ирыстоны культурæйы сгуыхт кусæг Цогойты Светланæ. Музыкалон скъолайы фæстæ Алан дарддæр ахуыр кæнынмæ бацыд Культурæйы республикон колледжмæ. Фæзминаг у Алан йæ ахуыры, æгъдау æмæ уаджы дæр.
Нæ зæрдæргъæвд æмæ курдиатджын кæстæртæ Алыксандр, Каринæ æмæ Алан сæ ныхас æмæ зæрдиаг арфæты фæстæ равдыдстой сæ музыкалон курдиат. Ирон фæндырæй ацагътой ирон адæмон æмæ нæ композиторты фыст уацмыстæ.
Ног азы къæсæрыл нæ уазджытæн æмæ æппæт газеткæсджытæн нæ зæрдæ зæгъы, цæмæй уой æнæниз, сабыр арвы бын цæргæйæ, хъысмæты зынты сæрты хизой æнцонтæй æмæ уæлахизæй!
Æрмæг бацæттæ кодта Гасанты Валери,
Хетæгкаты Къостайы номыл ирон литературæйы музейы хистæр зонадон кусæг
